Pautan yang menggunakan nama jenama boleh kelihatan serupa walaupun alamatnya berbeza. Sebelum membuka halaman log masuk, semak URL penuh, ejaan domain, sambungan selamat, tarikh halaman dan sumber mesej. Paparan logo atau tangkapan layar sahaja tidak membuktikan bahawa sesuatu pautan itu asli.
Jika halaman meminta maklumat peribadi atau akaun sebelum sumbernya dapat disahkan, jangan teruskan dan kembali kepada rujukan asal. Simpan URL yang diperiksa supaya perbezaan antara halaman sebenar, halaman lama dan pautan yang meragukan boleh dicatat dengan jelas; hubungan rasmi juga tidak boleh disimpulkan daripada logo sahaja.
Baca alamat penuh sebelum menekan pautan
Teks pautan dan alamat sebenar boleh berbeza. Perkataan yang kelihatan seperti nama jenama tidak membuktikan bahawa pautan tersebut menuju ke domain yang berkaitan.
Sebelum menekan pautan, periksa perkara berikut:
- Ejaan domain, termasuk huruf tambahan atau huruf yang ditukar.
- Kedudukan nama utama dalam alamat. Nama yang dipercayai mungkin hanya muncul sebagai subdomain atau sebahagian daripada laluan.
- Sambungan domain dan negara yang digunakan.
- Aksara pelik, pemendek URL atau rentetan nombor yang tidak diterangkan.
Sekiranya pautan datang daripada mesej yang tidak dijangka, jangan gunakan pautan tersebut sebagai titik permulaan. Buka pelayar dan taip alamat yang telah anda sahkan sebelum ini.
Jangan anggap ikon mangga sebagai bukti identiti
Sambungan HTTPS membantu melindungi data ketika dihantar antara pelayar dengan laman web. Namun begitu, HTTPS tidak membuktikan bahawa pemilik laman tersebut ialah organisasi yang anda sangka.
Laman tiruan juga boleh menggunakan HTTPS. Oleh sebab itu, semakan perlu merangkumi domain, tujuan halaman, sumber mesej dan jenis maklumat yang diminta.
Sekiranya pelayar memaparkan amaran sijil atau keselamatan, jangan cuba memintas amaran hanya kerana halaman itu kelihatan biasa.
Semak dari mana mesej itu datang
Pautan sering tiba melalui SMS, aplikasi sembang, e-mel atau iklan. Sebelum bertindak, tanyakan:
- Adakah anda memang menjangkakan mesej ini?
- Adakah alamat penghantar sepadan dengan saluran yang biasa digunakan?
- Adakah mesej menggunakan desakan, ancaman atau ganjaran untuk memaksa tindakan segera?
- Adakah mesej meminta kata laluan, kod pengesahan atau maklumat perbankan?
Bank Negara Malaysia menasihatkan pengguna supaya tidak membuka teks, tetingkap timbul, pautan atau lampiran yang mencurigakan daripada penghantar yang tidak dikenali. Pautan sedemikian boleh digunakan untuk aktiviti phishing dan pengambilalihan akaun. Rujuk panduan cara mengenal pasti penipuan kewangan untuk penerangan lanjut.
Bandingkan halaman log masuk dengan laluan biasa
Halaman log masuk palsu sering cuba meniru logo dan susun atur, tetapi terdapat perbezaan pada alamat, teks, butang atau langkah pengesahan.
Gunakan laluan yang biasa anda gunakan, bukannya pautan dalam mesej. Kemudian bandingkan:
- Domain dan laluan halaman.
- Bahasa serta ejaan pada halaman.
- Jenis maklumat yang diminta.
- Pilihan bantuan, hubungan dan pemulihan akaun.
Jika halaman baharu meminta maklumat yang tidak pernah diminta sebelum ini, jangan teruskan. Hubungi pihak berkaitan melalui butiran hubungan yang diperoleh daripada laman atau aplikasi yang telah disahkan, bukan daripada mesej yang mencurigakan.
Pembaca juga boleh kembali ke Blog dan Panduan 12B Winbox untuk membaca kandungan maklumat yang telah disusun mengikut topik. Pautan dalaman ini hanya membantu navigasi kandungan dan bukan pengesahan keselamatan mana-mana halaman luar.
Jangan berkongsi kod pengesahan
Kod pengesahan satu kali digunakan untuk mengesahkan tindakan tertentu. Jika orang lain meminta kod tersebut melalui panggilan atau mesej, mereka mungkin cuba melengkapkan tindakan bagi pihak anda.
Sebelum memasukkan kod, baca semula penerangan pada aplikasi atau mesej sistem. Pastikan anda sendiri yang memulakan tindakan tersebut. Jika tidak, hentikan proses dan ubah kata laluan melalui laluan yang telah disahkan.
Jangan memindahkan wang atau memberikan maklumat hanya kerana seseorang mendakwa tindakan itu diperlukan untuk "mengesahkan" atau "menyelamatkan" akaun.
Periksa semula selepas membuka halaman
Semakan tidak berhenti selepas halaman berjaya dibuka. Perhatikan sama ada halaman:
- mengalihkan anda ke domain lain,
- membuka muat turun tanpa penerangan,
- meminta kebenaran pelayar yang tidak berkaitan,
- menggunakan borang yang tidak menjelaskan tujuan pengumpulan data,
- tidak menyediakan cara untuk kembali ke halaman utama atau mendapatkan bantuan.
Jika berlaku pengalihan, baca alamat baharu dengan teliti. Jangan anggap setiap pengalihan ialah sebahagian daripada proses yang sah.
Simpan bukti tanpa berinteraksi lebih jauh
Jika anda mengesyaki pautan atau halaman palsu, simpan maklumat yang boleh membantu semakan:
- alamat penuh,
- masa mesej diterima,
- nama atau nombor penghantar,
- tangkap layar yang tidak mendedahkan kata laluan atau kod pengesahan,
- keterangan tentang tindakan yang diminta.
Jangan terus menguji halaman dengan memasukkan maklumat palsu atau memuat turun fail. Tindakan itu boleh mendedahkan peranti kepada risiko tambahan.
Gunakan halaman Hubungi Kami 12B Winbox hanya untuk pertanyaan berkaitan kandungan laman tersebut. Untuk isu penipuan, akaun kewangan atau kehilangan wang, gunakan saluran bank dan pihak berkuasa yang berkaitan.
Senarai semak sebelum menggunakan sesuatu pautan
- Saya membaca alamat domain penuh.
- Saya membuka laman melalui laluan yang telah disahkan.
- Saya tahu siapa yang menghantar mesej dan mengapa.
- Halaman tidak meminta maklumat yang tidak berkaitan.
- Saya tidak berkongsi kata laluan atau kod pengesahan.
- Saya berhenti apabila terdapat pengalihan atau amaran yang tidak dijelaskan.
- Saya menyimpan bukti dan menggunakan saluran bantuan yang berasingan.
Sekiranya satu langkah masih tidak jelas, jangan tergesa-gesa. Pautan yang sah masih boleh disemak kemudian. Maklumat yang telah dihantar kepada halaman palsu pula mungkin sukar ditarik semula.
Bacaan berkaitan: panduan carian 12Bet Malaysia · banding halaman lama dan semasa · semak sumber muat turun